Geneeskunde voor de Derde Wereld (G3W) werkte in het verleden al vele jaren in de wijk Dragones (Havanna) rond een project ter verbetering van de actieve deelname van de wijkbewoners rond aspecten van hun gezondheid. Deze ervaring die ondertussen ook in andere gemeenten van Cuba werd ingezet zal nu ook buiten Cuba's grenzen worden toegepast: de goede micro verspreidt zich!

Hiervoor wordt in Havanna een leerschool voor 'facilitatoren' opgezet. Facilitatoren zijn mensen die in hun gemeenschap een actieve rol spelen. Zij zullen "leren over" en "hun ervaringen delen" met wat de Cubanen hierover in de afgelopen jaren opstaken. Het project maakt deel uit van het breder programma dat G3W ondersteunt in Latijns-Amerika: de Movimiento para la Salud de los Pueblos-Latinoamérica (MSP-LA). Dit netwerk bundelt progressieve organisaties uit het hele continent die werken rond het recht op gezondheid.

Dit project wordt in Cuba geleid door de Cubaanse dokter Mayda Guerra. Zij is één van de vaandeldraagsters van het project Dragones dat G3W eind jaren '90 startte in de volkswijk met dezelfde naam in hartje Havanna. Dit project brengt vrijwilligers uit de wijk bij elkaar om de gezondheidssituatie in de wijk te analyseren en activiteiten te plannen. Zo werd één van de straten omgetoverd tot lokale 'groene long' met een speelpark voor kinderen, terreinen voor straatsport (baseball, voetbal, basketbal,...), tentoonstellingsruimten waar lokale en andere kunstenaars hun werken tonen. Gevels opkuisen, planten kweken, schilderen, hygiënische vormingssessies, preventieve geneeskunde, vormingen: alles werd met en dankzij vele vrijwilligers mogelijk.

Binnen het project zijn mensen uit zowel de CDR's, vrouwenorganisaties, de partij, de politie, maar ook prominente, informele wijkverantwoordelijken, sleutelfiguren op het vlak van sport, jeugdzorg, bejaardenbegeleiding, ...  actief.

Deze manier van werken is gebaseerd op de methode 'comprehensive participatory planning and evaluation' (CPPE).  De bedenker van deze methode is de Belgische dokter Pierre Lefèvre, die werkt in het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen. De gebruikte methode, die nu wordt aangeleerd aan de 'facilitatoren', baseert zich op de 4 stappen:

1.problemen in de wijk vaststellen
2.samen een actieplan opmaken
3.dit plan uitvoeren
4.nadien de actie evalueren en indien nodig bijsturen

Eerst moet er een groep gevormd worden van formele en informele vertegenwoordigers van eenzelfde gemeenschap. De vertegenwoordigers kunnen afkomstig zijn van de politie, het ministerie, een vrouwenorganisatie, of zijn simpelweg charismatische individuen die geliefd zijn door de gemeenschap. Vervolgens zullen deze mensen samenkomen en debatteren rond het thema “gezondheid in de wijk”. Door het feit dat de hele gemeenschap vertegenwoordigd is, krijgt men een globaal beeld van de problemen. Daarna moeten er oplossingen worden gevonden voor elk probleem en moet er een actieplan worden opgesteld voor een jaar waarin duidelijk bepaald wordt wie wat doet. De laatste stap is de evaluatie van het actieplan. Een jaar na de start van het actieplan komen de deelnemers op een algemene vergadering terug bij elkaar en evalueren ze de resultaten van hun plan. De CPPE kan dan herhaald worden op basis van de nieuwe problemen die men zou geïdentificeerd hebben.

De resultaten van deze methode waren in Havanna zo spectaculair dat men deze manier van werken wenst te delen met anderen. In de komende jaren zal deze methode ook on andere wijken van grotere steden in Cuba (Havana, Cienfuegos, Las Tunas,...) en in andere landen van Zuid-Amerika, zoals El Salvador en Ecuador worden gebruikt.

De bedoeling van het project is nationale en internationale facilitatoren te vormen die de CPPE-werkmethode in hun eigen dorpen en steden toepassen. Eens deze vrijwilligers opgeleid zijn kunnen ze hun kennis in de praktijk brengen in hun eigen gemeenschap en op hun beurt weer nieuwe vrijwilligers gaan vormen. Zo ontstaat een cascade effect. Deze techniek werd in juni 2011 met succes geintroduceerd in El Salvador op nationaal niveau. Toen heeft de MSP-LA in samenwerking met twee Cubaanse experten, een eerste CPPE workshop georganiseerd in Ecuador. Aan deze workshop namen vijftien lokale organisaties deel. Deze zijn nu in staat deze techniek te gebruiken in de Salvadoraanse gemeenschappen waar ze actief zijn. Of hoe de goede microbe zich stilaan verspreidt!