Palestina, nog steeds niet thuis in eigen huis

In 1896 pleit de grondlegger van het zionisme, Theodor Herzl, in zijn manifest voor een zuivere joodse staat in Palestina, 'een vooruitgeschoven post van Europa tegen Azië, een voorhoede van de beschaving tegen de barbarij'. Na discussies over Oeganda en Argentinië beslist de zionistische beweging in 1907 definitief dat de joodse staat in Palestina moet komen.

Na jaren lobbywerk belooft de Britse minister van Buitenlandse Zaken Balfour op 2 november 1917 dat er 'een joodse thuis in Palestina' komt. Dat gebied maakt dan nog deel uit van het Ottomaanse rijk.

Als na de oorlog het Ottomaanse rijk uiteenvalt en de Britten Palestina in handen krijgen, komt de joodse immigratie pas echt goed op gang. De Palestijnen laten dat niet zomaar gebeuren, maar hun opstanden tegen de Britse bezetting en joodse kolonisatie worden door de Britten de kop in gedrukt.

Na de Tweede Wereldoorlog nemen de spanningen in Palestina alleen maar toe. Groot-Brittannië is de situatie niet meer meester en kondigt zijn terugtrekking uit het gebied aan. De pas opgerichte Verenigde Naties moeten een oplossing uitwerken. Maar zover zal het niet komen. De geheime zionistische legers zaaien terreur en de Britten blazen op 14 mei 1948 de aftocht. Diezelfde dag nog roept Ben Goerion in Tel Aviv eenzijdig de joodse staat Israël uit. De omringende Arabische landen en de Palestijnen zien dat als een oorlogsverklaring. In de daaropvolgende oorlog zijn de pas onafhankelijk geworden Arabische landen geen partij voor de moderne en goed bewapende joodse milities. Als in 1949 een wapenstilstand ingaat, hebben zij 78 % van historisch Palestina veroverd.

In 1958 richten Palestijnse revolutionairen, onder leiding van Yasser Arafat en Abou Jihad, de bevrijdingsorganisatie El Fatah op. In 1965 is de organisatie voldoende ingeplant om ook de gewapende strijd te starten tegen de staat Israël. Onder impuls van de Arabische regimes richtte Ahmed Shoukeiry een jaar eerder de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) op. In de oorlogen van 1967 en 1973 verslaat Israël - met militaire en logistieke steun van de VS - zijn Arabische buren en palmt heel historisch Palestina in. Het bezet de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever (met Oost-Jeruzalem), net als de Golanhoogte en de Sinaïwoestijn.

In 1979 tekent Egypte een vredesverdrag met Israël, waardoor het de Sinaïwoestijn terugkrijgt, in ruil voor de erkenning van en vrede met Israël.

Op 9 december 1987, na 20 jaar bezetting, breekt in de door Israël bezette gebieden de intifada uit, de Palestijnse 'stenenopstand'. Jarenlang zijn er voortdurend confrontaties tussen zwaar bewapende Israëlische militairen en stenen gooiende Palestijnse jongeren. De intifada eindigt wanneer in 1993 de zogenaamde 'Vredesakkoorden van Oslo' worden getekend. In de praktijk gaan het vredesverdrag van Oslo en alle volgende akkoorden niet in op de belangrijkste eisen en rechten van de Palestijnen. De terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen wordt niet geregeld, de joodse kolonies op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook worden niet ontmanteld - ze nemen integendeel nog in aantal en omvang toe - en de militaire bezetting van de Palestijnse gebieden duurt voort.

Als Sharon op 29 september 2000 de Palestijnen provoceert door, omringd door 1000 politieagenten en soldaten, de tempelberg te bezoeken barst de tweede of Al Aqsa intifada los. Vandaag gaat de Israëlische militaire bezetting van de Palestijnse gebieden onverminderd voort. Het voorlopig trieste hoogtepunt vormt de bouw van de Israëlische apartheidsmuur die Israël toelaat grote happen Palestijnse grond in te palmen en zo'n 274.000 Palestijnen in ommuurde enclaves opsluit zodat hun bewegingsvrijheid gereduceerd wordt tot enkele kilometers.

De oprichting van de staat Israël is een regelrechte catastrofe voor de Palestijnen. Meer dan vierhonderd Palestijnse dorpen werden van de kaart geveegd, meer dan honderd andere worden ingenomen door joodse families. Meer dan 700.000 Palestijnen worden verdreven of ontvluchten het geweld. De Palestijnse vluchtelingen worden in de buurlanden Libanon, Syrië, Jordanië en Egypte opgevangen in vluchtelingenkampen van de UNRWA, het United Nations Relief and Works Agency van de VN. Tot vandaag wonen de meeste vluchtelingen en hun nakomelingen in die kampen. Momenteel zijn ze met meer dan 4 miljoen. VN-resolutie 194 garandeert hen het recht op terugkeer naar hun land van oorsprong. Een recht dat Israël negeert.