BLOG

23/04

Yasunidos slaagt erin 756.291 handtekeningen te verzamelen voor een volksraadpleging, maar het einde van de strijd is nog niet in zicht

De democratie schudt op zijn grondvesten in Ecuador. Nadat het Collectief Yasunidos op 12 april een verzoek tot referendum indiende betreffende olieboringen in Yasuni-ITT, ondersteund door 756.291 handtekeningen, zijn de laatste paar dagen in de Nationale Kiesraad (Consejo Nacional Electoral), het orgaan dat dergelijke verzoeken behandeld in Ecuador, ernstige en onverklaarde onregelmatigheden opgedoken, met als doelstelling een groot aantal handtekeningen te  annuleren en op die manier een volksraadpleging te vermeiden.

"Pijn omwille van het politiegeweld? Nee, wat pijn doet is ons hart, onze huid, omdat ze proberen duizenden handtekeningen te annuleren die we met zoveel moeite verzameld hebben."

De laatste loodjes

Maandag 7 april was de laatste officiële ophaaldag voor handtekeningen ter ondersteuning van de volksraadpleging met betrekking tot de exploitatie van Yasuní. Na maanden van een bijna permanente aanwezigheid in het straatbeeld hebben we om 13u onze vaste stand in het centrale park, parque Calderón, afgebroken en hebben we alle formulieren verzameld, geordend en geteld. Het was voor velen een vreemd maar opgelucht gevoel deze fase na zo een lange periode af te sluiten. Diezelfde avond nog zijn alle formulieren naar Quito verstuurd zodat ze daar de volgende dag verwerkt en gesystematiseerd konden worden door Yasunidos Quito. Een hele week zijn ze met dat immense werk bezig geweest.

Donderdag 10 april hebben we dan met Yasunidos Cuenca een persconferentie georganiseerd om de resultaten van de provincie bekend te maken en iedereen te bedanken voor zijn medewerking en ondersteuning voor deze maanden van strijd. In de provincie Azuay haalden we een totaal van 73 262 handtekeningen! Niet enkel dankzij het werk van Yasunidos, maar ook met de hulp en inzet van verschillende andere organisaties zoals de FOA, de Ecuarunari, Frente Popular, de FEUE en Quicha Quicha. Dit resultaat overstijgt ruimschoots het objectief van de 60 000 handtekeningen die vooropgesteld waren (wat op zich al een verdubbeling was van het allereerste objectief, dat gelijk stond aan 5% van de stemgerechtigden in de provincie, m.n. 30 000 handtekeningen). Reden tot feest dus! Ter gelegenheid zijn er die dag dan ook heel de dag door muzikanten en artiesten komen optreden ter afsluiting van de voor de vele vrijwilligers drukke periode en ter bedanking van alle mensen die hun steentje hebben bijgedragen aan dit succes.

Feest in Quito voor de overwinning van de democratie

Na het feestelijke gebeuren in Cuenca zijn we diezelfde nacht nog met een delegatie van onze Yasunidos afdeling naar Quito vertrokken, om deel te nemen aan de mars voor de overhandiging van de handtekeningen aan het CNE, het Consejo Nacional Electoral. Na een lange nachtelijke busrit werden we bij aankomst in het lokaal van Acción Ecologica meteen ingeschakeld om te gaan helpen met het systematiseren van de laatste formulieren. We werden gebracht naar de plaats waar de formulieren veilig achter slot en grendel bewaard werden, en werden gevraagd te helpen met de nummering van de formulieren. In het huis waren een twintigtal mensen aan het werk, allen bezig met het op orde zetten van de formulieren. En dit al sinds het begin van de week. Het was impressionant om te zien. Om 14u hebben we het erbij gelaten, hoewel nog niet alles in orde was, en zijn we vertrokken om het ‘Tribunal Ético Mundial por los Derechos de la Naturalezate gaan bijwonen. Dit ethisch tribunaal, voorgezeten door de socioloog Boaventura de Sousa Santos, was georganiseerd om een uitspraak te doen over de beslissing van de overheid om het Yasuní natuurgebied te exploiteren en daarbij het initiatief Yasuní-ITT naast zich neer te leggen. Verschillende experten en getuigen werden aan het woord gelaten die kwamen vertellen over de impact die de exploitatie zou hebben in de zone. Het was enorm boeiend, en vooral de drie vrouwen van de Waorani gemeenschap die kwamen getuigen over de ecologische en sociale impact ten gevolge van de uitbuiting van mens en natuur door de petroleummultinationals op hun territoria lieten een diepe indruk na. Na dit 6u durende proces oordeelt het tribunaal uiteindelijk dat de exploitatie van dit natuurgebied wel degelijk een schending inhoud van de rechten van de natuur (vastgelegd in de Ecuatoriaanse grondwet), de rechten van de inheemse bewoners en een schending van het recht van alle mensen op een gezonde leefomgeving. Het idee wordt gelanceerd een commissie op te richten om over de rechten van de natuur te waken.

Na het tribunaal zijn we met zijn allen afgezakt naar het parque del Arbolito. Daar waren verschillende tenten neergezet door Yasunidos Quito, waarin we konden overnachten. Er is nog een hele tijd lang muziek gespeeld waarbij we met zijn allen in een rondje dansten, en wat later op de avond nestelden we ons bijeen rond een kampvuurtje. Het was een heel gezellige avond met activisten van verschillende organisaties aanwezig van over heel het land. Inheemse bevolking, mestiezen en buitenlanders (zoals ik), allen in een feestelijke bui al verbroederend op de muziek. Na een eerder koude nacht in een grote tent en een lekker ontbijt, was het tijd om onze spandoeken boven te halen en ons klaar te maken voor de betoging. Er verzamelden zich zo een 2000tal mensen van over heel het land, met een delegatie van een 11tal personen uit Cuenca, en betogers uit Guayaquil, Puyo, Loja. Ook een aantal leden van de Waorani gemeenschap waren aanwezig, in traditionele kledij en met speren, om hun territorium in het Yasuní natuurgebied te verdedigen. Rond 10h30 vertrok de mars richting het CNE, waar de 756.291 handtekeningen, oftewel 110.000 formulieren in 54 dozen, zouden afgegeven worden. De hele mars lang, een 3,5km, werden er vele slogans geroepen, gezongen, gedanst en muziek gemaakt voor Yasuní, voor het leven, voor de bescherming van de natuur en de mensenrechten. Iedereen was enthousiast en opgewonden om de handtekeningen na lange en vermoeiende maanden van inzameling, te kunnen overhandigen. Het einddoel was met verve gehaald en iedereen die op één of andere manier had bijgedragen was er fier op. In deze feestelijke sfeer kwamen we uiteindelijk tegen de middag aan op het CNE, waar de handtekeningen tot ieders grote vreugde en trots afgegeven konden worden. Het indienen van de handtekeningen gebeurde heel symbolisch; alle belangrijkste recollectoren mochten een doos naar binnen dragen onder luid gejoel van alle andere manifestanten.

De hele namiddag lang zijn er vrijwilligers van Yasunidos aanwezig gebleven in het gebouw van het CNE, om een oogje in het zeil te houden op de eerlijke telling van de formulieren. Ook ik was een paar uur aanwezig. Voor (bijna) iedere werknemer van het CNE, was er een observator aanwezig om eventuele fraude tegen te gaan. Het was een zeer lange dag want de eerste ronde van het verificatieproces werd pas om 2u s’nachts afgerond. Alles was echter goed verlopen en iedereen keerde met een voldaan gevoel en een gerust hart terug naar huis.

De democratie davert op haar grondvesten

Op woensdag 16 april, enkele dagen na de inlevering van de handtekeningen, was er een samenkomst gepland in het gebouw van Acción Ecologica om zo veel mogelijk mensen een snelcursus te geven om te kunnen helpen bij de observatie van de verificatie van de handtekeningen door het CNE. Tegen 15u komt Esperanza Martinez echter aan in het gebouw met zeer slecht nieuws. De doos die de identiteitsgegevens bevatte van de handtekening verzamelaars was geopend zonder de aanwezigheid van de observatoren van Yasunidos; “dit houdt een schending in van de toezichtketen die de garantie vormt voor een eerlijk proces en de transparantie van de verificatie van de handtekeningen op de weg naar de volksraadpleging voor Yasuní”, stelt Esperanza Martinez. Daarenboven heeft het CNE aan Yasunidos gemeld dat bepaalde identiteitsgegevens van de handtekening verzamelaars ontbreken, waardoor een groot deel van de formulieren ongeldig zouden zijn. Het nieuws van Esperanza Martinez komt als een slag in het gezicht van de aanwezigen. Veel van deze mensen zijn dag in dag uit, maanden aan een stuk de straat op gegaan om voldoende handtekeningen te verzamelen voor de volksraadpleging. Om nu te horen dat het CNE zomaar eventjes 200 000 handtekeningen wil elimineren om dat de kopieën van de identiteitskaarten van de recollectoren mysterieus verdwenen zijn. Verontwaardiging, woede en ongeloof waren de overheersende emoties van het moment. Maar ook een absoluut verlies van vertrouwen in het democratische proces van de verificatie van de handtekeningen. Zo zegt David Suarez; "Deze handelingen van het CNE, het verbreken van de toezichtafspraken, het opduiken van inconsistenties, toont aan dat niet alleen de natuur en de geïsoleerde inheemse volkeren worden bedreigd, maar ook de democratie en de mogelijkheid om te beslissen! Het CNE tracht 200.000 handtekeningen te doen verdwijnen! Dit is de wil van 200.000 personen die men tracht te elimineren! Wie gaat er ons nu verhinderen van verontwaardigt te zijn?! Wie gaat er ons nu verhinderen van op straat te komen!" De sterke emoties aanwezig die namiddag in het lokaal van Acción Ecologica waren besmettelijk, want ook ik was er echt niet goed van.

De dag erop beslissen de activisten van Yasunidos en sympathisanten, zich te gaan manifesteren voor het gebouw van de CNE om duidelijkheid en transparentie te eisen. Het CNE negeert hun vraag naar duidelijkheid echter, en gaat daarentegen verder met het proces van verificatie.  Grote aantalen militairen en politieagenten komen die ochtend aan op het CNE met de bedoeling de handtekeningen te verplaatsten naar een andere locatie. De activisten zijn echter niet akkoord met de verplaatsing van de documenten, zij eisen dat er eerst een antwoord komt op hun vragen voordat het proces van verificatie wordt verder gezet. De activisten trachten daarom de verplaatsing te dwarsbomen door zich geweldloos voor de legerwagens neer te zetten. Het geduld van de militairen en politieagenten raakt echter op en uiteindelijk komt het tot een confrontatie tussen beide partijen. Er wordt met traangas gespoten en enkele activisten worden hardhandig aangepakt. Uiteindelijk slaagt het leger erin de formulieren met geweld te verplaatsen naar een van hun legerbasissen.

Na deze confrontaties met de ‘ordehandhaving’ staat de sfeer nog meer gespannen. Mensen zijn ongelofelijk kwaad over de manier waarop het CNE en de overheid te werk gaat.

Een van de aanwezigen zegt: "Pijn omwille van het politiegeweld? Nee, wat pijn doet is ons hart, onze huid, omdat ze proberen duizenden handtekeningen te annuleren die we met zoveel moeite verzameld hebben. We zijn samen gekomen om onze handtekeningen te verdedigen, en wat we hebben meegemaakt is een schande. Het is een democratie gekaapt door honderden politieagenten en militairen die jongeren gewelddadig aanpakken."

De problemen die zich deze voorbije dagen hebben voorgedaan met betrekking tot het verificatieproces hebben heel wat media aandacht gekregen. Het CNE laat aan de media uiteraard een ander verhaal horen. Volgens hen zijn het de Yasunidos activisten die de verificatie boycotten en zijn het zij die amok zijn komen maken in het CNE waardoor de verificatie belemmerd werd. Het CNE blijft volhouden dat er 100 kopieën van identiteitskaarten tekort zijn, maar zegt langs de andere kant wel dat ze andere kopieën in tweevoud hebben.

Onder druk van de publieke opinie heeft het CNE ondertussen wel al een aantal vertegenwoordigers van Yasunidos binnen gelaten om hun rol van observator te kunnen uitvoeren. Echter maar in beperkt aantal, en de communicatie tussen beide partijen blijft zeer moeilijk aangezien het CNE eerst het ene zegt aan Yasunidos en dan weer iets anders verspreid in de media om de activisten in een slecht daglicht te brengen. Het zal gespannen afwachten worden hoe de situatie zich verder ontwikkeld.  

Oproep tot internationale solidariteit

Er is door Yasunidos alvast opgeroepen tot internationale solidariteit, zodat de validering van de handtekeningen door het CNE op een democratische en transparante wijze zou kunnen gebeuren.

Steun de volksraadpleging in naam van de democratie en stuur een brief vanuit persoonlijke of organisatorische titel opdat de wil van het volk gerespecteerd zou worden, naar:

Yasunidos bied een format aan dat kan gebruikt worden voor de brieven: http://yasunidosinternacional.files.wordpress.com/2014/04/cartademuestra-embajadas_es.pdf

 

 

5004 keer gelezen