09/03/18

5 mythes over privatisering van gezondheidszorg ontkracht

In tijden van besparingen wordt privatisering van gezondheidszorg vaak als de heilige graal gezien. Het zou de oplossing zijn voor een meer efficiënte en kwalitatieve gezondheidszorg waar iedereen beter van wordt. Maar is dit wel zo?
In Nederland besteden private zorgverzekeraars 500 miljoen euro per jaar aan reclamecampagnes.

1. Privatisering maakt zorg goedkoper voor de overheid

Toch niet! Een onderzoek van Oxfam [1] berekende dat een publiek-privaat ziekenhuis in Lesotho drie keer meer kostte aan de overheid dan het publieke ziekenhuis dat het verving. Onverwachte kosten, zoals stijgende rentes of dure energieprijzen, worden in private ziekenhuizen meestal doorgerekend aan de overheid of de patiënt.

2. Door privatisering heeft iedereen toegang tot kwalitatief hoogstaande zorg

Niet waar. Private ziekenhuizen moeten winst maken, dus richten zij zich vooral op mensen die het zich kunnen veroorloven. Zo ontstaat het risico van een gezondheidssysteem op twee snelheden. Aan de ene kant hoogtechnologische en gespecialiseerde zorg voor de rijken en aan de andere kant eenvoudige openbare gezondheidszorg voor de minder gegoeden. Dat terwijl het de plicht is van openbare dienstverleners om zorg te verlenen aan iedereen, zonder onderscheid.

3. Privatisering zorgt voor meer efficiëntie én betere kwaliteit

Helaas, in de huidige marktlogica zullen private instellingen altijd focussen op de behandelingen die financieel het interessants zijn. Niet zozeer die waar de patiënt het meest bij gebaat is. In Peru kiezen private ziekenhuizen veel vaker voor een keizersnede dan een natuurlijke bevalling. Bij een keizersnede kan de arts immers een hogere factuur uitschrijven. Het resultaat voor de moeder is niet enkel die extra kost, maar ook het extra risico dat een keizersnee met zich meebrengt.

We kunnen zelfs stellen dat openbare systemen veel efficiënter werken, zij kunnen medicijnen en materiaal in veel grotere aantallen aankopen waardoor de prijs gedrukt wordt. Bovendien volgen private instellingen een private logica. In het Verenigd Koninkrijk verdrievoudigde het aantal managers in de National Health Service sinds de intrede van een marktlogica. In Nederland besteden private zorgverzekeraars 500 miljoen euro per jaar aan reclamecampagnes.

4. Privatisering leidt tot meer transparantie

In tegendeel, onderhandelingen tussen private spelers verlopen vaak onder strikte regels van vertrouwelijkheid. Publieke controle is dus heel moeilijk, wat de kans op corruptie gevoelig verhoogt. Daarnaast kan de samenleving minder makkelijk milieu- en sociale standaarden opleggen, wat bij een openbare dienstverlener wel kan. Sterker nog, onder sommige contracten kan het bedrijf de staat aanklagen voor onverwachte kosten, zoals een staking van de werknemers.

5. Privatisering zorgt voor meer gezondheidspersoneel en betere arbeidsomstandigheden

Dat is niet zo. Commerciële bedrijven nemen de schaarse middelen, zoals gezondheidswerkers, weg uit de publieke sector. Deze zogenaamde “braindrain” leidt tot tekorten in de publieke sector en in meer afgelegen gebieden. Bovendien zorgt de drang naar steeds hogere winstmarges vaak voor slechtere arbeidsomstandigheden, overuren worden niet meer uitbetaald, of ze moeten onder hogere druk presteren. Burn-out en stress-symptomen komen héél vaak voor in de gezondheidssector.

Hoe kunnen we wel kwalitatieve gezondheidszorg voor iedereen garanderen?

Een drastische ommezwaai is nodig. Het recht op gezondheid kan enkel bereikt worden als gezondheidszorg en medicatie gratis is voor de bevolking, en wanneer er voldoende publieke investeringen zijn in gezondheidsinfrastructuur, -personeel, -educatie en preventie. Sterke sociale bewegingen zijn nodig om de commerciële logica weg te houden uit de gezondheidszorg.

Kom mee in actie!

Op 7 april – Wereldgezondheidsdag – zetten we het belang van een sterke gezondheidszorg in de kijker. Over heel de wereld wordt actie gevoerd om gezondheidszorg voor iedereen toegankelijk te maken. Samen met sociale bewegingen en gezondheidsorganisaties in Europa legt G3W de focus op de strijd voor een sterke publieke gezondheidszorg.

G3W voert campagne voor een sterke publieke gezondheidszorg met gasten uit Cuba en de Filipijnen Katharina Berza van onze Filipijnse partnerorganisatie Council for Health and Development (CHD) en Aissa Naranjo uit Cuba komen vertellen over publieke gezondheidszorg in hun eigen land. Ontdek hier waar je hen kan ontmoeten.

[1] Oxfam (2014), 'A dangerous diversion. Will the IFC’s flagship health public–private partnership bankrupt Lesotho’s Ministry of Health?'

Meer over dit onderwerp

04/04

Wie kan beter de verschillen tussen gezondheidssystemen bij een publiek of privaat beheer uitleggen dan mensen die er dagelijks met beide benen in staan?

08/03
Naar aanloop van Wereldgezondheidsdag komt G3W op voor publieke gezondheidszorg, hier en in het Zuiden.
05/03
Het Dengvaxiaschandaal houdt de Filipijnen in de ban. Dengvaxia is de naam van een vaccin tegen dengue, een tropische ziekte die dodelijk kan zijn. Spijtig genoeg is ook het vaccin niet zonder risico.
1318 keer gelezen