22/03/18

Congo: hoe watercomités levens redden in Goma

De stad Goma in het noordoosten van Congo ligt vlak aan het immense Kivumeer, maar toch is de toegang tot water in de volkswijken niet evident. In 2017 installeerden we een watertank van 10 m³ in de afgelegen wijk Lac Vert. Een investering die heel wat in gang zette voor de buurt.
Begin januari 2018 besliste de provinciale Minister van gezondheid in Noord-Kivu om samen te werken met de lokale volkscomités

‘L'Eau c’est la vie’, ‘water is leven’, onder die slogan gaan de watercomités aan de slag voor een betere toegang tot water in de volkswijken van Goma. Het installeren van watertanks is voor G3W geen doel op zich, maar wel een stap in het versterken van de gemeenschap. Samen met onze lokale partners organiseren we de bevolking, zodat ze zelf het heft in handen kan nemen.

Stappen naar het recht op drinkbaar water

De organisatie van een wijk start met een vereniging van lokale leiders, intellectuelen en ouderen. Zij brengen samen de problemen van hun wijk in kaart. Eens de prioriteiten duidelijk zijn, breidt deze kerngroep zich uit tot een volkscomité voor gezondheid met geëngageerde jongeren en vrouwen uit de wijk. Zij organiseren dan een brede bevraging onder de bevolking. Zo kunnen we zo veel mogelijk mensen betrekken bij het project.

In 2017 besliste het lokale volkscomité van Lac Vert dat een betere toegang tot water bovenaan hun agenda moest staan. De buurt had amper toegang tot water, want de nationale watermaatschappij Regideso had hun wijk overgeslagen. Regideso was sinds 2010 begonnen met de aanleg van waterbehuizing. Zeven jaar later was nog geen enkele tank geïnstalleerd. 

Mercycorps, een Amerikaanse ngo zag de nood aan drinkbaar water en installeerde in 2014 enkele watertanks in Lac Vert en de naastliggende wijk Mugunga. Maar de opvolging en het onderhoud bleek een moeilijke opdracht voor de provinciale overheid van Noord-Kivu. 

 

"Bidons jaunes"-betoging zet nationale waterwet onder druk

De wijkbewoners voelden al snel een behoefte om zelf betrokken te worden bij het beheer en organiseerden zich dankzij de steun van onze lokale partner Etoile du Sud (EDS) in lokale gezondheidscomités. Ze kwamen op straat en eisten hun recht op water op tijdens een mars met gele watertonnen, de "bidons jaunes", waar we deze documentaire over maakten. 

De lokale overheid voelde zich gesterkt door de "bidons jaunes"-mars en voerde druk uit op de nationale overheid om de Congolese waterwet aan te passen. Die wet stelde de nationale watermaatschappij verantwoordelijk voor de bevoorrading van het hele grondgebied van de Democratische Republiek Congo. Een bijna onmogelijke opdracht, als je weet dat Congo ongeveer 77 keer groter is dan België en sommige gebieden erg moelijk bereikbaar zijn. 

De nieuwe wet die eind 2017 goedgekeurd werd, laat wel samenwerking met derden toe. Dit betekende een buitenkans voor de lokale gezondheidscomités en watercomités, zo konden ze financiering van hun waterprojecten afdwingen bij de provincie van Noord-Kivu. 

Eind 2017 installeerde een duurzaam watercomité een nieuwe watertank in de wijk Lac Vert. De tank heeft een capaciteit om een honderdtal families mee te bevoorraden. Het volkscomité neemt zelf het beheer en onderhoud in handen. Een watertanker haalt het water uit het Kivumeer, brengt het naar een lokale zuiveringsinstallatie en transporteert het dan naar de tank in Lac Vert. 

 

Volkscomité inspireert de provinciale overheid

De provinciale overheid zag dat deze lokale watercomités een zelfvoorzienend beheer garanderen en toonde interesse voor een verdere samenwerking. Begin januari 2018 werd de samenwerking concreet na een gesprek met de provinciale Minister voor Gezondheid van Noord-Kivu. 

Sawy, advocaat en provinciaal medewerker van Etoile du Sud is een vurig voorstander van duurzame samenwerking met de overheid: “EDS wil dankzij gemeenschapsparticipatie hefbomen voor verandering creëren. Maar de verantwoordelijkheid voor basisvoorzieningen moet in handen genomen worden door de overheid. Het is zo dat de overheid zichzelf kan versterken en de basisrechten van de bevolking kan garanderen”.

Het watercomité van Lac Vert wil nu nog een stap verder gaan. Ze maken plannen om met mobiele tanks het water nog dichter bij de verafgelegen gezinnen te brengen. 

 

 

560 keer gelezen