22/12/17

Palestina : een getuigenis uit Jeruzalem na Trump

Op 6 december kondigde de Amerikaanse president aan dat hij Jeruzalem erkent als hoofdstad van Israël. Dat bericht kwam aan als een donderslag bij een al zwaarbewolkte hemel in Palestina. Wat is er gebeurd en hoe reageren onze partnerorganisaties?
Deze verklaring kan een nieuwe opportuniteit zijn voor meer eenheid binnen de Palestijnse sociale beweging.

24 uur na de verklaring van Trump landde onze collega, Iona, in Palestina. Tijdens haar missie sprak ze met Palestijnse jongeren van verschillende organisaties. Ze hoorde er verschillende meningen, maar kwam terug met één conclusie : « we staan op een keerpunt in de geschiedenis ».

Wat waren de eerste reacties vanuit de Palestijnse jongeren?

Iona : "De verklaring van Trump heeft zijn effect niet gemist, meteen werden in Palestina, maar ook in de arabische wereld, in Europa én in de Verenigde Staten vreedzame optochten gehouden. Door de reacties van bezettingssoldaten mondden sommige betogingen echter uit in geweld.

Ook daar zien we hoe ongelijk de verhoudingen zijn tussen Palestina en Israël : jonge burgers gooien met stenen en roepen naar het leger, soldaten antwoorden met echte kogels en traangas.

Dit met je eigen ogen zien, daar ben je toch even van onder de indruk. Traangas neemt je adem weg, het fluitende geluid van de kogels hoor je tot kilometers ver. Wanneer je iemand ontmoet waarvan de broer, zus, ouder of kind zwaar gewond is geraakt, dan blijf je daar niet onverschillig bij.

Ik ontmoette er Enas, jongerenleider van de beweging 'Land for all'. Hij vertelde mij dat hij een oog is verloren, tijdens een confrontatie bij de kolonie Beit Hil, niet ver van Ramallah.

Mijn collega Leïla zei me achteraf : « Enas is echt een héél geëngageerde kerel, zeker tijdens de olijvenoogst. Hij maakt deel uit van de coalitie van jongeren voor het recht op gezondheid. Hij zal nooit kunnen zien uit zijn rechteroog en hij heeft littekens over heel zijn gezicht. » Enas is geen uitzondering, ik denk aan al die jongeren die niet verder kunnen met hun leven omdat ze elke dag die onderdrukking en dat onrecht moeten ondergaan.

De meeste confrontaties vinden plaats op strategische plaatsen : checkpoints, Israëlische kolonies, de ingang van de oude stad van Oost-Jeruzalem, vluchtelingenkampen, de muren rond de Gazastrook die onder volledige criminele blokkade staat. Allemaal plaatsen die symbool staan voor het dagelijks geweld tegen Palestijnen die onder bezetting leven.

Ik sprak ook met jeugdleiders die zich engageren bij de partnerorganisaties van G3W. Hun reacties waren uiteenlopend : woede, onbegrip, verdriet, wanhoop én verzet. Sommigen willen tot het uiterste gaan om zich te verdedigen tegen de illegale bezetting van hun grond, anderen geven toe dat ze zich volledig machteloos voelen tegen de bezetting en dat ze niet weten wat ze kunnen doen. Elk van deze reacties vind ik moeilijk om aan te horen. De Palestijnse jeugd slingert tussen cynisme en hoop. De « onderhandelingen » zitten sinds het Oslo akkoord al jaren in het slop. Dat zorgt voor gemende reacties bij de Palestijnse jongeren."

 

Kan de verklaring van Trump door de sociale beweging ook als een kans gezien worden?

Iona : "De verklaring van Trump heeft geen enkele juridische waarde en blijft volkomen symbolisch. Bovendien heeft hij gezorgd voor meer aandacht voor de illegale annexatie van Jeruzalem door Israël. Sinds de Arabisch-Israëlische oorlog van 1967 voeren zij een apartheidsregime met onder meer de bouw van Israëlische kolonies in de oude stad van Jeruzalem, afbraak van Palestijnse huizen, weigeringen om verblijfskaarten te geven aan kinderen en echtgenoten, arrestaties van kinderen, discriminatie in de toegang tot onderwijs, tot gezondheid, dagelijkse vernederingen van de Palestijnen in Jeruzalem, in de rest van Palestina en de rest van de wereld.

Maar zo'n verklaring kan ook wel een kans worden voor meer eenheid binnen de Palestijnse sociale beweging, voor een georganiseerd verzet op alle niveaus en bovendien voor nog meer internationale solidariteit.

We hopen dat de dingen daardoor kunnen veranderen. Het is niet eenvoudig om deze hoop concreet te maken, want we moeten blijven opboksen tegen ontelbare uitdagingen. Er is een socio-economische, politieke en geografische versnippering van de sociale beweging. De akkoorden van Oslo en de decennia die daarna volgden hebben de relatie tussen de Palestijnse autoriteit en de sociale bewegingen geen goed gedaan. En natuurlijk was er in de eerste plaats ook de voortdurende bezetting die elke samenwerking probeert tegen te houden en de internationale gemeenschap die wel veel woorden gebruikt, maar zich in daden weinig verzet tegen deze onrechtvaardige situatie."

 

Hoe reageert Israël?

Iona :"Zoals altijd… met veel geweld en een totaal gebrek aan respect voor het internationaal en humanitair recht. Er werden meer dan 500 mensen gearresteerd na de uitspraken van Trump. Waaronder jongeren zoals de 17-jarige Ahed Tamimi, maar ook oud-gevangenen en mogelijke leiders van de sociale bewegingen.

Ik ben al verschillende keren naar Jeruzalem gereisd. Normaal gezien heb ik met mijn Belgisch paspoort toegang om een speciale bus te nemen voor de rechtstreekse route tussen Rammalah-centrum en Oost-Jeruzalem. Je hoeft de bus niet uit, je wordt niet gefouilleerd, je hoeft geen uren te wachten. Er is enkel een controle van de papieren. Deze voorkeursbehandeling geldt enkel voor Westerlingen en Palestijnen met de « blauwe identiteitskaart » - zij die geboren en getogen zijn in Jeruzalem. Alle anderen moeten langs het checkpoint van Qalandiya, een Israëlische controlepost die de Westelijke Jordaanoever scheidt van de rest van de wereld.

Gezien de recente gebeurtenissen, hebben de bezettingssoldaten alle toegangswegen naar Jeruzalem afgesloten, behalve dat checkpoint van Qalandiya. Het was niet de eerste keer dat ik langs daar passeerde, maar ik probeer het toch te vermijden. Iedereen moet er in een lange rij wachten, in gangen die langs de zijkanten en bovenkant met tralies zijn afgesloten en waar je slechts met twee naast elkaar kan lopen.

De sfeer is er altijd heel gespannen, mensen spreken niet met elkaar. Ik heb een uur moeten wachten aan dat checkpoint. Als buitenlander werd ik koud maar toch beleefd behandeld. Naast mij stond een oude Palestijnse vrouw. Een soldaat van amper 18 jaar schreeuwde tegen haar en keek haar vol minachting aan. Eens over de grens, in Qalandiya, kon ik maar één ding denken : dit is onmenselijk, dit is bezetting.

Ook de Gazastrook vormt het doelwit van aanvallen en er wordt gevreesd voor een escalatie van geweld waarbij zelfs een grootschalige aanval van het leger niet uitgesloten is. In heel Palestina vielen er de voorbije weken tientallen doden en enkele duizenden gewonden."

 

Wat brengt de toekomst voor het Palestijnse verzet?

Iona : "Ik moet eerlijk toegeven dat de complexiteit van de situatie me soms ook tussen hoop en cynisme laat slingeren. De context is niet eenvoudig en de uitspraken van Trump zijn nog maar enkele weken oud. Het belangrijkste is dat er een verenigde en sterke Palestijnse sociale beweging is. Daarnaast ben ik er van overtuigd dat internationale solidariteit belangrijk is om meer gewicht te geven aan de acties en eisen van de Palestijnse sociale beweging.

Sociale bewegingen in Europa en in de rest van de wereld moeten zich organiseren en mobiliseren om deze onschendbaarheid van Israël aan te klagen en om onze eigen overheden onder druk te zetten om kant te kiezen en tot concrete acties over te gaan. Volgens mij zitten we nu op een keerpunt in de geschiedenis. Wat er nu in Palestina gebeurt is maar een deel van een systeem dat op de rand van de afgrond staat. Het is belangrijk om alle kansen te grijpen om de machtsverhoudingen te keren in het voordeel van de onderdrukten."

2131 keer gelezen